Direksiyon Hidroliği
Direksiyon hidroliği, hidrolik direksiyon sisteminde pompanın ürettiği basıncı direksiyon kutusuna ileterek direksiyonun az kuvvetle dönmesini sağlayan, aynı zamanda pompayı yağlayan ve zamanla ısıyla yaşlanıp kirlenen özel bir yağdır.
Bicops Teknik İçerik Ekibi tarafından hazırlandı · Son güncelleme:
Direksiyon Hidroliği ürünlerini inceleDireksiyon hidroliği ne zaman değişir?
| Seviye ve renk kontrolü | Her periyodik bakımda |
|---|---|
| Yağ değişimi | Üretici kılavuzundaki aralık; birçok araçta ayrı aralık verilmez |
| Pompa, kutu veya hortum onarımı sonrası | Sistem yeni yağla doldurulur, havası alınır |
Birçok üretici direksiyon hidroliğini ayrı bir değişim aralığı olmadan ömürlük kabul eder; ancak yağ yüksek basınç ve sıcaklık altında yaşlanır. Koyulaşmış, yanık kokan ya da içinde parlak metal zerrecikleri görülen yağ, bakım takvimine bakılmaksızın yenilenmelidir. Sıcak iklimde, yoğun şehir trafiğinde ve sık park manevrasıyla kullanılan araçlarda yağ daha çabuk yorulur.
Tablodaki aralıklar genel kabul görmüş değerlerdir; aracınız için esas olan, araç üreticisinin bakım kılavuzudur.
Direksiyon hidroliğinde sorun nasıl anlaşılır?
- Direksiyon sonuna kadar çevrildiğinde artan uğultu veya inleme sesi
- Direksiyonun özellikle düşük hızda ve park manevrasında ağırlaşması
- Depoda köpüklü, bulanık veya koyu kahverengi yağ
- Direksiyon kutusu körüğünde ya da hortum rakorlarında yağlı ıslaklık
- Direksiyonda düzensiz, takılarak gelen yardım hissi
- Soğuk havada ilk çalıştırmada belirginleşen pompa sesi
Hidrolik direksiyon nasıl çalışır?
Klasik sistemde pompa, motordan kayışla tahrik alır ve hidroliği basınçlandırır. Direksiyon çevrildiğinde kutudaki döner valf bu basıncı pistonun bir tarafına yönlendirir ve tekerlekleri çevirmek için gereken kuvvetin büyük bölümünü hidrolik üstlenir. Yağ aynı zamanda pompa ve valf yüzeylerini yağlar, sızdırmazlık elemanlarını esnek tutar ve sistemdeki ısıyı taşır.
Pompayı çeviren kanallı V kayışı kayarsa veya koparsa direksiyon aniden ağırlaşır; bu yüzden hidrolik şikâyetlerinde kayışın durumu da birlikte değerlendirilir. Elektro-hidrolik sistemlerde pompa elektrik motoruyla çalışır, ancak devrede yine hidrolik yağ bulunur.
Hangi direksiyon yağı kullanılmalı?
Direksiyon sistemleri farklı yağ tipleri için tasarlanır. Bazı araçlar ATF tipi şanzıman yağı, bazıları mineral veya sentetik esaslı merkezi hidrolik yağı (CHF) ister. Bu yağlar birbirinin yerine kullanılamaz ve karıştırılmamalıdır: uyumsuz yağ contaları şişirir ya da büzer, sızıntı ve pompa aşınması başlar.
Doğru tip genellikle depo kapağında ya da kullanım kitabında belirtilir. Kapakta bilgi yoksa ve önceki dolumda ne kullanıldığı bilinmiyorsa, ekleme yapmadan önce tipin yetkili serviste doğrulatılması gerekir. Yalnızca seviye tamamlanacaksa bile aynı spesifikasyonda yağ kullanılmalıdır; yağın rengi tek başına güvenilir bir ölçüt değildir.
Seviye nasıl kontrol edilir, yağ neden eksilir?
Depoda genellikle MIN–MAX işaretleri, bazı kapaklarda ise soğuk ve sıcak motor için ayrı çizgili bir çubuk bulunur. Okuma, üreticinin tarif ettiği koşulda yapılmalıdır; sıcak yağ genleştiği için soğukken yapılan ölçümden yüksek görünür. Seviyenin MAX çizgisinin üzerine çıkarılması da doğru değildir, fazla yağ kapaktan taşabilir.
Kapalı bir devrede yağ tüketilmez. Seviye düşüyorsa bir kaçak vardır; en sık kaynaklar yüksek basınç hortumu, rakorlar, pompa mili keçesi ve direksiyon kutusunun körükleri içindeki keçelerdir. Körük içinde biriken yağ dışarıdan görünmeyebilir, bu yüzden kaçak araması araç altından yapılmalıdır.
Yağ değişiminde ve onarımda nelere dikkat edilmeli?
Direksiyon, sürüş güvenliğini doğrudan etkileyen bir sistemdir; kaçak onarımı, pompa veya kutu değişimi ve yağ yenileme işlemlerinin donanımlı bir serviste yapılması önerilir. Değişimde eski yağ mümkün olduğunca boşaltılır, yeni yağ eklenir ve motor çalışırken direksiyon birkaç kez bir uçtan diğerine çevrilerek sistemdeki hava atılır. Hava kalırsa pompa uğuldar ve yağ köpürür.
Direksiyonu uzun süre sonuna kadar dayalı tutmak sistemi en yüksek basınçta çalıştırır ve yağı ısıtır; manevralarda direksiyonu uca dayadıktan sonra hafifçe geri bırakmak pompayı korur. Depoya entegre filtresi olan sistemlerde, üretici önerdiğinde onarım sonrası depo da yenilenir.
Orijinal yağ mı muadil mi, fiyatı neye bağlı?
Burada belirleyici olan marka değil, yağın aracın istediği spesifikasyonu karşılamasıdır. Ambalajında ilgili otomobil üreticisinin onay numarası veya standart kodu yazan muadil yağlar, orijinal yağın yerine kullanılabilir. Bicops'ta orijinal yağın parça numarasıyla arama yapıldığında aynı numaraya karşılık gelen ürünler birlikte görünür; marka ve modelden aracınızı seçerek uyumlu ürünleri daraltabilirsiniz.
Fiyatı belirleyen başlıca etkenler yağ tipi (sentetik CHF genellikle mineral yağdan pahalıdır), ambalaj hacmi ve üretici onayıdır. Onarım sonrası tüm sistem doldurulacaksa gereken miktar artacağından ambalaj boyu da hesaba katılmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Direksiyondan gelen ses hidrolikten mi gelir?
Çoğu zaman evet; düşük seviye veya yaşlanmış yağ pompanın uğuldamasına yol açar. Ancak kayan kayış, aşınmış pompa rulmanı ve rot başı ya da rotil boşluğu da benzer sesler üretebilir.
Elektrikli direksiyonda hidrolik var mı?
Tam elektrikli direksiyonlarda (EPS) hidrolik yağ ve pompa bulunmaz. Elektro-hidrolik sistemlerde ise pompa elektrikle çalışsa da devrede hidrolik yağ vardır ve seviyesi kontrol edilmelidir.
Direksiyon hidroliği kaç kilometrede değişir?
Tek bir genel aralık yoktur; birçok üretici yağı ömürlük kabul eder, bazıları kullanım kılavuzunda km veya yıl aralığı belirtir. Yağ koyulaştıysa, yanık kokuyorsa ya da sistemde onarım yapıldıysa yenilenmesi önerilir.
Direksiyon yağı yerine motor yağı konur mu?
Hayır. Motor yağı viskozitesi ve katkıları bakımından direksiyon sistemine uygun değildir; contalara zarar verebilir ve pompanın çalışmasını bozar. Sistem yanlış yağla doldurulduysa boşaltılıp doğru yağla yıkanmalıdır.
Direksiyon yağı eksikken araç kullanılır mı?
Kısa mesafede kullanılabilir ama önerilmez. Pompa hava emerek yetersiz yağlanır, kısa sürede aşınır ve direksiyon aniden ağırlaşabilir; seviye tamamlanmalı ve kaçağın kaynağı bulunmalıdır.
ATF ile direksiyon yağı aynı şey mi?
Bazı araçlarda evet; üretici direksiyon sisteminde ATF kullanılmasını öngörür. CHF isteyen bir sisteme ATF koymak ise uygun değildir, çünkü iki yağın conta uyumu ve katkı yapısı farklıdır.